Bağışıklık Sistemi ve Saçkıran

Bağışıklık sistemi ve saçkıran ilişkisine dair önemli tıbbi çalışmalar mevcuttur. Bağışıklık sistemi ve saçkıran arasında bağışıklık sisteminin zayıflığından kaynaklanan bir neden-sonuç ilişkisi vardır. Tine olarak da adlandırılan saçkıran adının aksine sadece saçta oluşmaz. Vücudun farklı bölgelerinde ortaya çıkabilen saçkıran, saç derisinin yanı sıra tırnakların üst kısmındaki dokularda da meydana gelebilir. Saçkıran, bir tür mantar enfeksiyonudur ve tedavi edilebilir.

Saçkıran tanımı kaşıntı ve döküntü de yaparak meydana geldiği bölgelerdeki dokuları tahrip etmesinden ileri gelir. Bununla birlikte bir yanlış kanının da düzeltilmesi gerekir: Saçkıranın kurtlanma ile uzaktan ya da yakından hiçbir ilişkisi yoktur.

Saçkıran Belirtileri

Vücudun farklı bölgelerinde oluşan farklı saçkıran türlerinin birbirinden çok farklı belirtileri vardır.

  • Saç derisinde meydana gelen yaygın saçkıran türü:Tineacapitis olarak da adlandırılan bu tür en yaygın görülenlerinden biridir. Genellikle 15 yaşa kadar olan çocuklarda rastlanır ve bazen yetişkinlerin de bu saçkırana karşı hassasiyet gösterdikleri görülmüştür. Yakın temas hâlinde bulaşma riski vardır ve genellikle de kırsal kesimde yaşayanlarda meydana gelir. İnsanların birbirleri ile yakın temas kurdukları ortamlar bulaşma riskini artırır.
  • Cilt saçkıranı: Tineacorporis bir diğer adıdır. Bu saçkıran türü 2 yaşına kadar olan bebeklere, daha büyük yaşlardaki çocuklara ve yetişkinlere de bulaşabilmektedir. Genellikle meydana geldiği kişinin yaşı önemli bir etken değildir.
  • Kasık bölgesi saçkıranları: Tineacruris olarak da anılan bu saçkıran türü daha çok sporculara özgür bir hastalıktır. Oldukça kaşıntı yapar ve genellikle genç erkeklerde daha sık rastlanmaktadır.
  • Ayak saçkıranı: Latince tineapedis olarak tanımlanan bu saçkıran türü de yine sporcular arasında yaygındır. Uzun süren antrenmanlar sonucunda sporcuların ayaklarında meydana gelebilen bir ayak bölgesi enfeksiyonudur.
  • Tırnak saçkıranı: Tineaunguium şeklinde de anılan bu saçkıran türü onikomikoz olarak da yaygın bir şekilde adlandırılır. Tırnak bölgesi enfeksiyonudur.
  • Sakalkıran (ya da sakal saçkıranı): Bu saçkıran türü de genellikle sakal uzatan erkeklerde yaygındır. Hayvanlar ile yakın temasta bulunanlarda daha sık rastlanır.

Saçkıran kimlerde olur?

  • Yaşı 15’in altında olanlar,
  • Zayıf ya da zayıflamakta olan bir bağışıklık sistemine sahip bireyler,
  • Bağışıklık sisteminin düzenli ve güçlü çalışmasına engel olan, bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullananlar,
  • İklim bakımından sıcak ve nemli bir ortamda hayatını sürdürenler,
  • Enfeksiyon geçirmekte olan bireyler ya da hayvanlar ile sık sık yakın temas hâlinde bulunanlar,
  • Enfeksiyon geçirmekte olan bireylerin özel eşyalarını onlar ile ortak kullananlar,
  • Hiperhidroz (aşırı terleme hâli) sorunu ile baş başa olanlar,
  • Müsabakaları rakipleri ile yakın temasta bulunmaya dayalı gerçekleştirilen sporları yapanlar,
  • Vücudun yeterince hava almasını engelleyen kıyafetleri tercih edenler,

saçkırana daha fazla yakalanabilmektedirler. Bu kişilerin saçkırana yakalanma riskleri, diğer insanlara göre daha yüksektir.

Saçkıranın Nedenleri

Saçkıran nedenleri arasında birçok farklı etken olabilir. Saçkıran, meydana geldiği bölgede keratinle beslenen bir tür mantardan kaynaklanır. Bu mantarlar dermatofit olarak anılır ve bulunduğu yerin keratinini tüketir.Keratin saç ve tırnak sağlığı için gerekli bir ögedir. Saçkıran meydana gelen bölgede keratin yoksunluğu oluşur.

Keratinle beslenen saçkıran mantarları, yani dermatofitlerciltte, saç derisinde, saçta ve tırnaklarda ciddi bir tahribata yol açar. Çünkü vücudun bu bölgeleri keratin bakımından zengindir.

Bu mantarlar (dermatofitler)meydana geldiği bölgede aylar boyunca yaşamlarını sürdürebilirler. Mikroskobik birer canlılardır ve tarak, havlu, tırnak makası gibi kişisel ev eşyalarının yüzeylerinde de uzun bir süre yaşayabilirler. Kuvvetli bir dirence sahiptirler ve bu yüzden vücutta meydana geldiğinde yok edilmeleri gerekir.

Saçkıran nasıl bulaşır?

Bu dirençli canlılar birçok yüzeyden ve kişiden bulaşabilmektedir. Bulaşma biçimleri genellikle şu şekilde olmaktadır:

  • insandan insana
  • hayvandaninsana
  • nesneden insana

İnsan ya da hayvanda saçkırana neden olan mantar enfeksiyonu hâlihazırda mevcutsa onlarla temas kuranlar da mantarlara maruz kalabilir. Dolayısıyla bir kişinin uzuvlarında ya da nesne yüzeylerinde mantar enfeksiyonu bulunuyorsa, bunlarla yakın temasta bulunanlar enfekte olabilir.

Saçkıran 15 yaşından küçük çocuklarda meydana geldiğinde genellikle çeşitli semptomlar ile haber verir. Ancak yetişkinler için durum böyle olmayabilir. Çoğu yetişkin birey saçkırana yakalandığının farkında olmayabilir çünkü saçkıran belirti vermeyebilir. Ayrıca saçkıranın yaş ile bağlantılı olan kısmı da yine bağışıklık sistemi ile ilgilidir. Bir kişi ne kadar yaşlı ise saçkıran tarafından enfekte olma riski de o kadar fazladır.

Saçkırandan Korunma Yolları

Özellikle zayıf bağışıklık sistemine sahip olanları seçen saçkırandan korunma yolları mevcuttur. Bunların başında elbette temizlik gelmektedir. Ayrıca saçkırana yakalanma risklerini en aza indirmek ve saçkırandan korunmak için;

  • Hastalığın herhangi bir evcil hayvandan bulaştığı düşünülüyorsa hayvan vakit kaybetmeden veteriner kontrolüne götürülmeli ve tedavi gerçekleştirilmelidir.
  • Eller düzenli olarak sabunla iyice ovuşturularak yıkanmalıdır.
  • Olası bir saçkıran semptomu ya da semptomları ile karşılaşılırsa aynı evde yaşanılan kişiler de dâhil olmak üzere bir doktora başvurulmalıdır.
  • Kişiye özel eşyaların kullanımı ortak olmamalıdır. Herhangi bir şekilde kişiye özel kullanılması gereken eşyalar bir kereliğine dahi ödünç alınmamalıdır. (Ayakkabı, tarak, nevresim, havlu vs.)
  • Saçkıran meydana gelen bölgede kaşıntı olabilir. Ancak bu bölgeler mümkünse kaşınmamalıdır. Çünkü bölgenin kaşınması enfeksiyonun yayılımını artırabilir.
  • Aynı evde birden fazla kişi yaşıyorsanız yalın ayak dolaşmamak saçkırana yakalanma riskini de en aza indirir.
  • Kıyafetlerin temizliğine de dikkat edilmelidir. Kıyafetler yüksek sıcaklıkta ve mantarlara karşı etkili temizleyiciler ile yıkanmalıdır.
  • Vücudun hava almasını sağlayacak rahat giysiler tercih edilmelidir.

 

Saç Problemleri ve Bakım Ürünleri İçin: https://www.drsammys.com/tr/quarine-sac-bakim-urunleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir